Quy định mới về dạy thêm, học thêm do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành cuối năm 2024 có hiệu lực từ ngày 14/2/2025, thay cho quy định năm 2012. Ba thay đổi phụ huynh thấy rõ nhất: dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền và chỉ dành cho một số nhóm học sinh; giáo viên không được dạy thêm có thu tiền ngoài trường đối với chính học sinh mình đang dạy chính khoá; cơ sở dạy thêm ngoài trường không còn xin giấy phép tổ chức dạy thêm như trước mà phải đăng ký kinh doanh và công khai thông tin.
Đây là văn bản cấp thông tư, không phải luật, nhưng nằm trong chuyên mục này vì nó đổi trực tiếp nếp sinh hoạt của rất nhiều gia đình, và vì Luật Nhà giáo năm 2025 (hiệu lực 1/1/2026) tiếp tục đưa việc ép học sinh học thêm vào danh sách việc nhà giáo không được làm. Thông tin tính tới thời điểm viết (tháng 11/2026); địa phương có thể có văn bản quản lý riêng, nên bạn đối chiếu quy định hiện hành của tỉnh, thành phố nơi con học.
Quy định năm 2012 vận hành thế nào và vì sao bị thay
Theo cách làm trước 2025, nhà trường được tổ chức dạy thêm trong trường có thu tiền theo thoả thuận với phụ huynh; tổ chức, cá nhân muốn mở lớp dạy thêm ngoài trường phải xin giấy phép tổ chức dạy thêm từ cơ quan quản lý giáo dục. Trên thực tế, ranh giới giữa "tự nguyện" và "bắt buộc" rất mờ: học sinh không học thêm với giáo viên chủ nhiệm có thể cảm thấy bị đối xử khác, nội dung kiểm tra trên lớp đôi khi giống bài trong lớp học thêm.
Thủ tục cấp phép dạy thêm cũng nặng về giấy tờ mà khó kiểm soát; rất nhiều lớp học thêm tại nhà giáo viên không có phép, trong khi cơ sở xin phép đầy đủ lại không chắc chất lượng hơn. Quy định mới đổi cách tiếp cận: bỏ cấp phép kiểu cũ, chuyển sang quản lý như một hoạt động kinh doanh có điều kiện công khai, và siết trực tiếp vào điểm dễ phát sinh tiêu cực nhất là quan hệ giữa giáo viên với học sinh mình đang dạy.
So sánh nhanh trước và sau 14/2/2025
Bảng tóm tắt ở mức nguyên tắc. Chi tiết như số tiết, cách đăng ký, nội dung công khai bạn đối chiếu nguyên văn thông tư và hướng dẫn của địa phương.
| Nội dung | Quy định 2012 | Quy định có hiệu lực 14/2/2025 |
|---|---|---|
| Dạy thêm trong trường | Được thu tiền theo thoả thuận | Không thu tiền; chỉ dành cho một số nhóm học sinh; số tiết bị giới hạn |
| Học sinh tiểu học | Hạn chế, có ngoại lệ | Không tổ chức dạy thêm, trừ bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống |
| Giáo viên dạy thêm ngoài trường | Được nếu có phép và không vi phạm quy định | Không được dạy thêm có thu tiền đối với học sinh mình đang dạy chính khoá; phải báo cáo hiệu trưởng khi dạy thêm ngoài trường |
| Cơ sở dạy thêm ngoài trường | Xin giấy phép tổ chức dạy thêm | Đăng ký kinh doanh theo quy định; công khai môn học, thời lượng, địa điểm, mức thu |
| Nội dung dạy thêm | Quy định chung | Không cắt giảm nội dung chính khoá để đưa vào dạy thêm; không dùng nội dung dạy thêm để kiểm tra, đánh giá trên lớp |
Điểm cần nhớ: quy định không cấm học thêm. Học sinh vẫn có thể học thêm ở trung tâm, với giáo viên khác, theo nhu cầu thật của gia đình; điều bị siết là tình huống có xung đột lợi ích và tình huống ép buộc.
Dạy thêm trong trường: nhóm học sinh nào được học
Theo quy định mới, nhà trường chỉ tổ chức dạy thêm trong trường (không thu tiền) cho một số nhóm học sinh, thường được hiểu gồm:
- Học sinh có kết quả học tập môn học ở cuối học kỳ chưa đạt yêu cầu, cần được hỗ trợ thêm.
- Học sinh được nhà trường lựa chọn để bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh, thi tốt nghiệp theo kế hoạch của nhà trường.
Nhà trường phải xây dựng kế hoạch, phân công giáo viên và bảo đảm không thu tiền của học sinh. Nếu con bạn thuộc nhóm cần hỗ trợ, bạn có thể hỏi giáo viên chủ nhiệm về kế hoạch phụ đạo của trường thay vì mặc định phải tìm lớp ngoài.
Nếu trường vẫn đề nghị phụ huynh nộp tiền cho "lớp học thêm trong trường", bạn nên hỏi rõ khoản đó là gì, căn cứ vào văn bản nào. Có những hoạt động khác như câu lạc bộ, dịch vụ giáo dục theo thoả thuận được thực hiện theo quy định riêng, nhưng không gọi là dạy thêm.
Con học thêm với chính cô giáo trên lớp: nay xử lý thế nào
Giáo viên không được dạy thêm có thu tiền với học sinh mình đang dạy chính khoá. Đây là thay đổi lớn nhất về mặt đạo đức nghề nghiệp. Nếu cô giáo dạy toán lớp con bạn mở lớp ở nhà và thu tiền của chính học sinh lớp mình, đó là việc quy định mới không cho phép.
Giáo viên dạy thêm học sinh khác thì phải báo cáo. Giáo viên trường công dạy thêm ngoài nhà trường cho học sinh không phải lớp mình phải báo cáo hiệu trưởng về môn học, địa điểm, thời gian; nhà trường có trách nhiệm quản lý.
Không ép, không gợi ý theo kiểu ép. Luật Nhà giáo 2025 coi ép buộc người học học thêm dưới bất kỳ hình thức nào là việc nhà giáo không được làm. Các hình thức gợi ý như "lớp cô có ôn đề này", điểm số thất thường cho học sinh không học thêm, là dấu hiệu phụ huynh nên lưu ý.
Phụ huynh phản ánh có căn cứ. Nêu sự việc cụ thể, thời gian, có thể kèm tin nhắn, thông báo; gửi hiệu trưởng trước, rồi tới cơ quan quản lý giáo dục nếu chưa được giải quyết. Phản ánh trên mạng xã hội khi chưa xác minh dễ làm tổn thương cả học sinh lẫn giáo viên.
Chọn lớp học thêm ngoài trường: phụ huynh kiểm gì
Với lớp học thêm ở trung tâm hay cá nhân ngoài trường, quy định mới cho phụ huynh một số điểm để kiểm:
- Cơ sở có đăng ký kinh doanh theo quy định không; tên, địa chỉ có rõ ràng không.
- Có công khai môn học, thời lượng, địa điểm, mức thu, danh sách người dạy không.
- Người dạy có phải giáo viên đang dạy chính khoá lớp của con không; nếu có, đó là trường hợp không phù hợp với quy định.
- Thời gian học có làm con thiếu ngủ, ảnh hưởng giờ học chính khoá không; địa phương có thể có quy định về khung giờ.
- Cơ sở có bảo đảm an toàn: phòng học, phòng cháy, lối thoát, nơi để xe không.
- Cam kết hoàn tiền khi nghỉ học được ghi thế nào; giữ biên nhận mọi khoản đã nộp.
Tiểu học là nhóm đặc biệt: quy định không cho tổ chức dạy thêm văn hoá với học sinh tiểu học, chỉ có bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, kỹ năng sống. Lớp "luyện chữ, luyện toán" cho trẻ tiểu học vì vậy nên được xem xét kỹ về tính phù hợp.
Phía giáo viên và nhà trường: việc phải làm để đúng quy định
Phụ huynh hiểu thêm phía bên kia sẽ dễ trao đổi hơn. Với giáo viên và nhà trường, quy định mới đặt ra một số việc cụ thể:
- Nhà trường lập kế hoạch dạy thêm trong trường cho các nhóm học sinh được phép, phân công giáo viên, bảo đảm không thu tiền và không vượt số tiết quy định.
- Giáo viên dạy thêm ngoài trường báo cáo hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức, thời gian dạy, và cam kết không dạy thêm có thu tiền với học sinh mình đang dạy chính khoá.
- Giáo viên không đưa nội dung đã dạy thêm vào bài kiểm tra trên lớp theo cách tạo lợi thế cho học sinh học thêm, không cắt bớt nội dung chính khoá để chuyển sang lớp học thêm.
- Cơ sở dạy thêm ngoài trường đăng ký kinh doanh, công khai thông tin theo quy định, chấp hành kiểm tra của chính quyền và cơ quan quản lý giáo dục địa phương.
- Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý việc dạy thêm của giáo viên trường mình, xử lý khi có phản ánh có căn cứ.
Sau sắp xếp chính quyền hai cấp từ 1/7/2025, việc kiểm tra cơ sở dạy thêm ngoài trường do chính quyền cấp xã và Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp thực hiện theo phân cấp của địa phương. Khi cần phản ánh một cơ sở dạy thêm không công khai, không đăng ký, bạn hỏi Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cơ sở đặt địa điểm.
Một giáo viên dạy giỏi mở lớp cho học sinh trường khác, công khai, có đăng ký, báo cáo đầy đủ là hoạt động hợp pháp. Quy định nhắm vào xung đột lợi ích, không nhắm vào việc giáo viên có thu nhập thêm từ chuyên môn của mình.
Ví dụ giả định: một học kỳ của gia đình có con lớp 9
Anh chị P. ở Huế có con trai học lớp 9, môn toán cuối học kỳ I chưa đạt. Trước 2025, cách quen thuộc là đăng ký lớp học thêm của chính cô giáo dạy toán, đóng tiền theo tháng. Sau 14/2/2025, cô giáo không được dạy thêm có thu tiền cho học sinh lớp mình nữa (ví dụ giả định).
Cách làm theo quy định mới là hỏi nhà trường về lớp phụ đạo cho học sinh chưa đạt yêu cầu, học trong trường và không thu tiền. Vì là học sinh cuối cấp, con cũng có thể đăng ký ôn thi vào lớp 10 theo kế hoạch của trường. Nếu gia đình muốn thêm, có thể chọn trung tâm có đăng ký kinh doanh, kiểm công khai mức thu, người dạy không phải giáo viên chính khoá của con.
Ví dụ cho thấy thay đổi không lấy đi lựa chọn của phụ huynh mà sắp xếp lại các lựa chọn: hỗ trợ miễn phí trong trường cho nhóm cần, thị trường dạy thêm minh bạch hơn ở ngoài trường.
Câu hỏi thường gặp
Quy định dạy thêm, học thêm mới có hiệu lực từ ngày nào?
Quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ ngày 14/2/2025, thay cho quy định năm 2012. Địa phương có thể ban hành văn bản quản lý riêng, nên đối chiếu thêm quy định của tỉnh, thành phố nơi con học.
Học thêm trong trường có phải đóng tiền không?
Theo quy định mới, dạy thêm trong nhà trường không thu tiền của học sinh và chỉ dành cho một số nhóm như học sinh chưa đạt yêu cầu môn học, học sinh giỏi được chọn bồi dưỡng, học sinh cuối cấp tự nguyện ôn thi.
Giáo viên có được dạy thêm ở nhà không?
Giáo viên vẫn có thể dạy thêm ngoài nhà trường, nhưng không được dạy thêm có thu tiền với học sinh mình đang dạy chính khoá, và giáo viên trường công phải báo cáo hiệu trưởng. Cơ sở dạy thêm có thu tiền phải đăng ký kinh doanh theo quy định.
Học sinh tiểu học có được đi học thêm không?
Quy định không cho tổ chức dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện kỹ năng sống. Các lớp văn hoá cho trẻ tiểu học vì vậy không phù hợp với quy định.
Bị gợi ý học thêm, không học thì con bị trù dập, phụ huynh làm gì?
Ghi lại sự việc cụ thể, gửi phản ánh tới hiệu trưởng, nếu chưa được giải quyết thì gửi cơ quan quản lý giáo dục. Luật Nhà giáo 2025 coi ép buộc người học học thêm là việc nhà giáo không được làm.
Trung tâm dạy thêm có cần giấy phép như trước không?
Quy định mới bỏ cách cấp giấy phép tổ chức dạy thêm kiểu cũ; tổ chức, cá nhân dạy thêm có thu tiền phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật và công khai thông tin. Cách thông báo, hồ sơ cụ thể đối chiếu hướng dẫn của địa phương.